Wat zijn de reflexen van een pasgeborene precies

Reflexen bij een pasgeboren baby zijn eigenlijk automatische bewegingen waar je kind niks over te zeggen heeft. Het lichaam reageert gewoon op bepaalde prikkels - dat gaat vanzelf, zonder nadenken. Die primitieve reflexen zitten er al vanaf de geboorte in en helpen je kleintje in het begin overleven. Denk aan eten vinden, zichzelf beschermen, en uiteindelijk leren bewegen. Hier lees je welke reflexen er bestaan, wanneer ze opkomen en wanneer ze weer verdwijnen.

Waarom hebben pasgeborenen reflexen?

Die reflexen zijn eigenlijk overblijfselen uit onze evolutie, maar ze zijn in het begin van levensbelang. De hersenstam en het ruggenmerg sturen ze aan, want de hogere hersengebieden zijn nog lang niet klaar. Zo kan je baby bijvoorbeeld moeiteloos de borst of fles vinden, zich vasthouden en reageren op dingen die eng zijn. Zodra het zenuwstelsel volwassener wordt, maken die reflexen plaats voor bewegingen waar je kind bewust voor kiest.

De belangrijkste reflexen bij pasgeborenen

Hieronder zie je de bekendste reflexen, wat ze precies doen, en wanneer ze meestal verdwijnen.

Reflex Wat gebeurt er? Leeftijd van verdwijnen
Zuigreflex Je baby begint te zuigen zodra het gehemelte of de lippen aangeraakt worden. Ongeveer 4 maanden (wordt vrijwillig)
Zoekreflex (rooting) Het hoofdje draait richting de wang of mond die gestreeld wordt, op zoek naar melk. Ongeveer 4 maanden
Grijpreflex De vingertjes of teentjes krullen om een vinger of voorwerp dat in de handpalm gelegd wordt. Hand: 5-6 maanden; Voet: 9-12 maanden
Moro-reflex (schrikreflex) Bij een onverwacht geluid of beweging gooit je baby de armen wijd, strekt de vingers en trekt ze weer naar de borst. Ongeveer 4-6 maanden
Loopreflex Rechtop gehouden met de voetjes op een harde ondergrond, dan maakt je baby stapbewegingen. Ongeveer 2-3 maanden
Tonische nekreflex (schermreflex) Draait het hoofdje naar één kant? Dan strekt de arm aan die kant zich uit en buigt de andere arm. Ongeveer 5-7 maanden
Babinski-reflex Strelen over de voetzool zorgt dat de tenen zich spreiden en de grote teen omhoog krult. Ongeveer 12 maanden

Hoe test je de reflexen bij je baby?

Je kunt sommige reflexen zelf voorzichtig proberen uit te lokken, maar doe het altijd rustig en zonder te pushen. Leg je baby op de rug en raak zachtjes de handpalm aan - dan zie je de grijpreflex. Of houd je baby rechtop met de voetjes op de grond voor de loopreflex. Onzeker of iets klopt? Schakel dan altijd een arts of het consultatiebureau in.

Wanneer zijn reflexen een reden tot zorg?

Reflexen horen binnen een bepaalde periode te verdwijnen. Blijft een reflex bestaan na de verwachte leeftijd, of ontbreekt hij juist helemaal in de eerste weken? Dan kan dat duiden op een neurologische ontwikkelingsstoornis. Ook een reactie die alleen aan één kant optreedt, is een alarmsignaal. In zulke gevallen kun je beter een kinderarts of neuroloog inschakelen.

Wat is het verschil tussen primitieve en posturale reflexen?

Primitieve reflexen - die vroege automatische reacties zoals zuigen en grijpen - hebben we hierboven besproken. Posturale reflexen zijn anders: die helpen bij het handhaven van houding en balans, zoals de oprichtreflex. Die komen pas later op gang en blijven meestal levenslang bestaan. Dus eigenlijk hebben ze een heel ander doel dan de tijdelijke primitieve reflexen.

Zijn reflexen hetzelfde bij alle baby's?

Reflexen zijn universeel - ze komen bij alle gezonde pasgeborenen voor. Maar de intensiteit verschilt wel. De ene baby reageert veel heftiger op de Moro-reflex dan de andere. Prematuur geboren baby's kunnen zwakkere of latere reflexen laten zien, omdat hun zenuwstelsel nog niet af is. Meestal is dat geen probleem, maar zorgverleners houden het wel in de gaten.

Veelgestelde vragen over reflexen bij pasgeborenen

Kan een reflex terugkomen bij een oudere baby?

Nee, primitieve reflexen verdwijnen normaal gesproken voorgoed. Duikt een reflex later weer op, dan kan dat wijzen op een neurologisch probleem, zoals schade aan de hersenen of het zenuwstelsel. In dat geval moet je snel een arts raadplegen.

Doet de Moro-reflex pijn aan mijn baby?

Nee hoor, de Moro-reflex is een automatische schrikreactie en doet geen pijn. Je baby kan er wel van schrikken en gaan huilen, maar dat hoort bij het plotselinge gevoel van vallen of het harde geluid. Het gaat vanzelf weer over.

Hoe kan ik de zuigreflex stimuleren?

De zuigreflex wordt bij elke voeding vanzelf gestimuleerd. Je kunt ook voorzichtig je vinger of een fopspeen tegen het gehemelte leggen om de reflex te zien. Maar forceer het nooit - de reflex moet van nature aanwezig zijn.

Wat als mijn baby geen loopreflex heeft?

De loopreflex is niet altijd even sterk en soms lastig op te wekken. Gaat het verder goed met je baby en werken andere reflexen normaal? Dan is er meestal niks aan de hand. Bij twijfel kun je altijd een kinderarts laten meekijken.

Kunnen reflexen de slaap van mijn baby beïnvloeden?

Ja, sommige reflexen - vooral de Moro-reflex - kunnen je baby wakker maken tijdens de slaap. Inbakeren helpt vaak goed, omdat de armen dan dicht bij het lichaam blijven en het gevoel van vallen vermindert.

Korte samenvatting

  • Aangeboren automatismen: Reflexen zijn onwillekeurige, beschermende reacties die baby's helpen overleven en zich ontwikkelen.
  • Belangrijkste reflexen: Zuig-, zoek-, grijp-, Moro-, loop-, tonische nek- en Babinski-reflex zijn de meest voorkomende.
  • Tijdelijke aanwezigheid: De meeste reflexen verdwijnen tussen 2 en 12 maanden, afhankelijk van de specifieke reflex.
  • Alarmsignalen: Een afwezige of aanhoudende reflex, of een asymmetrische reactie, kan wijzen op neurologische problemen en moet worden gecontroleerd.